Op 29 mei kwamen Statenleden, programmacommissies en stakeholders samen voor een inspirerende middag met de vier raden van BrabantAdvies. Centraal stonden vier Brabantse maatschappelijke opgaven die de komende bestuursperiode om politieke keuzes vragen.
Onze raden hebben afgelopen tijd gekeken naar vier thema’s waarvan zij vinden dat de Brabantse politiek zich er in de volgende bestuursperiode toe moet verhouden. Complexe opgaven zonder een kant-en-klare-oplossing en met allerlei belangen en perspectieven. Juist daarom vragen ze om richting en keuzes.
Wat vandaag zijn weg vindt naar verkiezingsprogramma’s, kan morgen doorwerken in een bestuursakkoord en de agenda van een nieuw provinciebestuur. Daarom kozen de vier raden er bewust voor om programmacommissies en Statenleden nog vóór de zomer inhoudelijke inzichten mee te geven. Niet met kant-en-klare antwoorden, maar via scherpe gesprekken aan tafel. Verbindend, agenderend en van betekenis voor Brabant.
De vier thema’s:
- Een andere kijk op de woonopgave ‘De woonopgave is geen bouwopgave: Ontwikkel gezonde buurten’
De woonopgave is geen bouwopgave. Onder leiding van Sacha Ausems (voorzitter Provinciale Raad Gezondheid) gingen zo’n 25 Statenleden en commissieleden in gesprek over de vraag hoe de woonopgave een motor kan zijn voor gezonde buurten. Wat voor buurten heeft Brabant nodig? Hoe wonen mensen samen, op welke plek en hoe draagt dat bij aan gezondheid, ontmoeting en sociale veerkracht?
Aan tafel klonk een constructief-kritische toon. Ambities in visies worden breed gedeeld, maar komen in procedures en uitvoering onder druk. Een terugkerend inzicht: dé inwoner bestaat niet. Alleenstaanden, internationale werknemers, ouderen, starters en gezinnen hebben verschillende woonwensen en vormen niet vanzelf een gemeenschap. Dat vraagt om beter luisteren en scherper ontwerpen.
De inzichten scherpen het gezamenlijk advies aan dat de Provinciale Raad Gezondheid en de Provinciale Raad voor de Leefomgeving voor de zomer opleveren.
- AI en de impact op Brabant ‘Als AI ergens de economie en samenleving direct gaat herstructureren, dan is het in Brabant’
AI is geen technologiedossier. Dat was de centrale boodschap van de sessie onder leiding van Henri van Mil (vice-voorzitter SER Brabant). Tien tot vijftien jaar maatschappelijke verandering voltrekt zich nu binnen één bestuursperiode, sneller dan samenleving en instituties zich kunnen aanpassen.
Dat creëert urgentie. Voor Brabant, met zijn sterke maakindustrie en hightech-economie, is de opgave: leren experimenteren met AI mét behoud van publieke waarden. Deelnemers signaleerden dat AI alle beleidsdomeinen raakt, maar daardoor ook tussen wal en schip dreigt te vallen. De oproep aan programmacommissies was helder: maak van AI geen apart hoofdstuk in het verkiezingsprogramma, maar een strategische lens waarbinnen alle andere thema’s zich afspelen.
- Schaalsprongen en de impact op Brabanders ‘Neem Brede Welvaart serieus’
Brainport, Powerport, defensie, grootschalige logistiek: de grote ruimtelijke ontwikkelingen in Brabant zijn tastbaar in de regio’s. Maar wat vinden inwoners er eigenlijk van? De sessie begon bewust bij hun verhalen. Susanne Agterbosch (Het PON & Telos) liet daarna zien hoe brede welvaart verschilt tussen plekken én tussen groepen mensen en hoe tevredenheid met de eigen (mentale) gezondheid de belangrijkste bouwsteen is voor levensgeluk.
De diagnose was helder: Brabant is niet homogeen. Zonder tijdige aandacht voor de leefwereld van inwoners dreigt een kloof tussen de groei die plaatsvindt en de maatschappelijke draagkracht. In de Brainportregio kwam die aandacht er vooral toen het al begon te knellen. Idealiter ben je dat vóór.
De oproep aan de provincie: neem brede welvaart serieus en zet de volgende stap. Dat begint bij normeren: met elkaar bepalen wat van waarde is, welke uitkomsten je nastreeft en welke ondergrenzen je acceptabel vindt. En bij wederkerigheid: wat vraag je terug van partijen die iets willen in de publieke ruimte?
- Brabant Circulair ‘De economie van de toekomst moet circulair zijn’
De noodzaak van circulariteit wordt breed gedeeld vanwege klimaat, biodiversiteit, schaarse ruimte én toenemende geopolitieke afhankelijkheden. Brabant heeft veel in huis: een sterke maakindustrie, innovatieve kennisinstellingen, ondernemend bedrijfsleven.
Het gesprek, geleid door Wobine Buijs-Glaudemans (voorzitter SER Brabant) en Arna Arnautovic (raadslid SER Brabant), ging over de volgende stap. Hoe maak je strategische keuzes in plaats van alles tegelijk te willen? Hoe worden succesvolle pilots de norm? En hoe neem je belemmeringen weg zoals regelgeving en prikkels die nieuwe grondstoffen soms goedkoper maken dan hergebruik? De conclusie: circulariteit is niet alleen een opgave, maar een kans voor ondernemerschap en een toekomstbestendig Brabant.
Vervolg
De inzichten uit deze sessies scherpen de adviezen aan die de raden van BrabantAdvies begin juli 2026 hebben opgeleverd. Programmacommissies kunnen daar hun voordeel mee doen bij de uitwerking van hun verkiezingsprogramma.