Gezondheid is geen vanzelfsprekendheid
Een goede gezondheid is voor veel jongeren geen vanzelfsprekendheid! De cijfers liegen er niet om. Brabantse jongeren scoren slechter dan andere Brabanders op roken, bewegen, je fijn voelen, eenzaamheid, zingeving en eigen regie. 52 procent ervaart psychische klachten en 47 procent voelt zich vaak gestrest. 36 procent van de Brabantse jongeren heeft niet genoeg mensen om op terug te vallen in geval van narigheid en 54 procent mist mensen om zich heen. Zij zijn bovendien pessimistisch over een gezonde toekomst. 62 procent van de Brabantse jongeren verwacht dat de gezondheid van Nederlanders in 2040 is verslechterd. Dat vraagt om inzicht en actie.
‘Ons eten, de lucht, het water. Het lijkt wel alsof alles slecht voor je is, waar zijn we met zijn allen mee bezig?’
De provincie Noord-Brabant streeft naar drie gezonde levensjaren erbij voor iedere Brabander in 2030. Dat klinkt mooi, maar daar zijn we dus nog lang niet. De Young Professionals Brabant (YPB) zetten daarom het thema ‘Een gezond Brabant’ vanuit een jongerenperspectief op de kaart. Door urgentie weer te geven, de achtergrond van de problematiek te duiden en de provincie aan te sporen om in hun gezondheidsbeleid werk te maken van een leefbare toekomst. Dat doen de YPB op verschillende manieren. Zo werkten ze de afgelopen periode een thematische analyse uit en gingen ze in gesprek met tientallen jongeren.
Wensen van Brabantse jongeren
Geïnspireerd door de Planetary Health Bril vroegen ze jongeren: Wat is nodig om perspectief te krijgen op een gezonde toekomst? Wat wens jij voor een Leefbaar en Gezond Brabant? Duidelijk werd dat jongeren boordevol energie en goede ideeën zitten, die vooral niet op de plank moeten blijven liggen. Dit is wat jongeren zoal aandragen:
“Ik kan wel hard werken maar het is niet zeker dat je met hard werken een goede toekomst hebt.” Kim, 22.
Geef ademruimte. Letterlijk, door schone lucht en groene ruimte. En figuurlijk, door tijd en ruimte te bieden voor ontwikkeling. En zorg voor voldoende betaalbare woningen voor jonge mensen want ook die ruimte hebben jongeren nodig.
‘Lucht die goed is voor planten, dieren en mensen, waardoor we veel gezonde levensjaren winnen.’
Ko, 29
‘Ruimte om te kunnen groeien en zekerheid te ervaren.’
Cheyenne, 28
Een andere kijk op natuur is nodig, we moeten samenwerken met de natuur in plaats van alleen te ‘nemen’. Stimuleer bijvoorbeeld gemeenten om natuur een rechtspersoonlijkheid te geven. Het kan. En zorg voor samenkomst van groen en steen, ook in de stad (volgens de 3, 30, 300-regel). Dat betekent ook: natuur op loopafstand, waar je ook woont. Investeer vooral in vergroening en gezonder maken van wijken, daar waar dat het hardst nodig is en de burger onvoldoende hulpbronnen heeft om het zelf te doen.
‘Natuur op loopafstand, waar je ook woont.’ Selma, 29.
‘Ik zou het mooi vinden als land natuurinclusief wordt gemaakt, zodat bijvoorbeeld voedselbossen ontstaan, beheerd door jongeren.’ Mara, 22.
Onze leefomgeving volgens jongeren niet uit om gezonde keuzes te maken. Bijvoorbeeld om te sporten, gezond te eten en de fiets of trein in plaats van de auto te pakken. Maar ook op het gebied van sociale media. Zorg dus onder andere voor betaalbaar, eerlijk en lokaal voedsel. Steun daarom ook (jonge) boeren om toekomstbestendige en natuurinclusieve landbouw te bedrijven. En investeer in openbaar vervoer, verbeter fietspaden en stimuleer deelmobiliteit.
‘Boeren kunnen het niet alleen, ze hebben de provincie nodig.’
Kees, 31.
‘Gezond eten moet makkelijk te vinden zijn, bijvoorbeeld via een drive through.’
‘Hoe moet je op een gezonde manier omgaan met sociale media? Dat wordt ons niet goed geleerd.’
Anna, 18 jaar.
Wij zien sociaal contact als essentieel onderdeel van een gezonde leefomgeving. En die sociale gezondheid staat onder druk. Sociale contacten tussen buurtgenoten komen niet vanzelfsprekend tot stand en ook de leefbaarheid en toegankelijkheid van voorzieningen lopen terug. Creëer daarom ruimte voor (fysieke) ontmoeting in wijken en buurten. Een mooi voorbeeld is Eindhoven Maatjes, zij organiseren ontmoetingsactiviteiten voor jongeren. Jongeren die opgroeien in armoede hebben vaak minder toegang tot sociale netwerken, middelen en diensten, waardoor zij een grotere kans hebben op eenzaamheid. Stimuleer daarom maatschappelijke diensttijd en vrijwilligerswerk voor jeugdigen, zo zorg je dat segregatie minder kans krijgt.
‘We hebben plek nodig om elkaar te ontmoeten. Dat kan ook op straat, bijvoorbeeld door bankjes neer te zetten of een stenen schaakbord.’
Bart, 22 jaar.
‘De overheid moet snappen dat fijn wonen meer betekent dan huizen bouwen.’
Janniek, 26 jaar.
Zorg voor en ondersteun laagdrempelige mentale hulp in de lokale omgeving. En help jongeren in hun weg naar volwassenheid en zelfstandigheid door hen te leren hoe ze goed voor zichzelf moeten zorgen en hoe gezonde keuzes te maken. Bijvoorbeeld door duidelijke en toegankelijke (open source) informatie aan te bieden over mentale én praktische steun. Naast ruimte voor ontmoeting moet er ook ruimte zijn voor rust en verstilling. Bijvoorbeeld door het creëren van prikkelarme zones.
‘Ik wens dat er duidelijker in kaart wordt gebracht wat er al is waar ik gebruik van kan maken als het gaat over mentale steun, coaching, financiële hulp, e.d.’
Romy, 25
‘Beleidsmakers weten vaak niet wat er leeft op straat, zij voelen de urgentie niet van de vele jongeren die zich onder de radar bewegen.’
Khalid
De provincie Noord-Brabant moet meer en beter samenwerken met jongeren om met elkaar te bouwen aan de toekomst van Brabant. Door hen aan tafel uit te nodigen en door concrete initiatieven van jongeren te steunen. En het provinciebestuur moet duidelijk maken wát zij doen om een gezonde leefomgeving centraal te zetten. Dat kan door een visie te ontwikkelen op Brabant in 2050. Een Jongerenagenda maakt daar onderdeel van uit: al het beleid moet jongeren- en toekomstproof zijn!
‘Het moet duidelijk zijn wat voor stappen er worden gezet om jongeren perspectief te geven. Zodat niet alleen wordt gepraat, maar ook wordt gedaan.’
Muhammed, 28.‘Veel jongeren hebben de drang om iets te doen in de maatschappij voor verduurzaming en sociale cohesie. Ondersteun dit’
Hatice, 23
Next step
De komende tijd halen de YPB nog meer ervaringen en ideeën op bij Brabantse jongeren. Ze werken de wensen en ideeën uit tot een concreet advies over een gezond Brabant aan de gedeputeerde. Aan het einde van 2024 overhandigen we het advies aan de provincie.
Meer informatie?
Wil je meer informatie over het project ‘Een gezonde toekomst voor Brabant’ of over de Young Professionals Brabant? Mail ons gerust: info@brabantadvies.com