De Provinciale Raad voor de Leefomgeving (PRL) brengt advies uit over de Hoogwateraanpak Brabant Oost (HoWaBo). Deze aanpak moet overstromingen vanuit de Dommel en de Aa in de regio ’s-Hertogenbosch helpen voorkomen. De noodzaak is groot: er moet maar liefst 36 miljoen m³ water worden vastgehouden, geborgen of afgevoerd.
Koersvast op water en bodem sturend in Brabant
De PRL start haar advies met de oproep om in Brabant koersvast te blijven op ‘water en bodem sturend’. Zowel waterveiligheid als droogte – de afgelopen maand maart was met gemiddeld 6 mm regen de droogste maand maart sinds de metingen in 1906 – zijn onlosmakelijk verbonden met andere opgaven in het landelijk gebied, zoals klimaatadaptatie, natuurherstel, de woonopgave en de landbouwtransitie. De sleutel tot samenhang is het principe ‘water en bodem sturend’, inmiddels verankerd in provinciaal beleid. Echter, er is meer nodig dan beleid: ruimtelijke keuzes zijn nodig, vooral in het landelijk gebied, waar veel werk is om het natuurlijk systeem te herstellen. De PRL wijst op het risico van een te versnipperde aanpak zonder gebiedsafstemming, terwijl juist integratie en samenhang van opgaven nodig zijn. Proactief doorzetten op de lijn die met water en bodem sturend is ingezet, is dus van groot belang.
De PRL formuleert drie kernboodschappen:
- Korte termijn vraagt om techniek, de toekomst ook om natuurlijke oplossingen. Technische ingrepen zijn onmisbaar, maar investeer vooral ook in natuurlijke oplossingen voor een robuuster watersysteem op de lange termijn.
- Werk tegelijk aan de opgaven voor 2100. Kijk verder dan 2050 en houd de Brabantse ruimte flexibel voor toekomstige wateropgaven.
- Vergroot het risicobesef over wateroverlast. Bewustwording is essentieel om draagvlak te creëren voor de ingrijpende keuzes die nodig zijn.
Jongerenperspectief
De Young Professionals Brabant (YPB) benadrukken in het advies het belang van een fundamentele omslag in ons waterbeheer: van afvoeren naar vasthouden. Decennialang hield de ‘ontwateringsmachine’ Brabant droog, maar die strategie is niet langer houdbaar. Te veel water én te weinig water zijn twee kanten van dezelfde medaille. Zeker nu Brabant deze lente opnieuw te maken heeft met droogte en sproeiverboden — zoals recent besproken in EenVandaag — is het besef urgent dat we water niet moeten wegpompen, maar moeten koesteren.
Met dit advies bouwt de PRL voort op eerdere advisering zoals het MER Addendum water en bodemprogramma , het advies voorontwerp Brabants Programma Landelijk Gebied en het advies Ruimtelijk Voorstel.
Impact
- Gedeputeerde Staten reageerde positief in de nota van zienswijzen: “Het volledige advies wordt integraal overgenomen als onderdeel van de reikwijdte en detailniveau voor het op te stellen programma en plan MER HoWaBo.
- Op 23 mei schreef het Brabants Dagblad een artikel over de risico’s die horen bij de lage ligging van de stad en de opgave die dat volgens de Provinciale Raad voor de Leefomgeving met zich meebrengt.
- Op 15 april 2025 bracht de commissie MER het advies voor de HoWaBo uit. De PRL herkent veel van de door haar ingebrachte punten. Zo adviseert ook de commissie MER om de mogelijk grotere opgave onder invloed van klimaatverandering mee te nemen als een toekomstige opgave zodat duidelijk wordt wat aanvullend nodig kan zijn voor een klimaatrobuust watersysteem. Ook de commissie MER benadrukt dat zowel droogte als te veel water twee kanten van dezelfde medaille zijn. Oplossingen voor beide uitersten vragen om een gedegen voorbereiding en intensieve samenwerking. Zie voor meer info: https://commissiemer.nl/adviezen/3913
Meer informatie over het advies: neem contact op met Ruud Leeijen, strategisch adviseur en secretaris van de PRL.