Flinke vlucht grootschalige logistiek
De beschikbare ruimte in Brabant is schaars. Wonen, natuur, energie, mobiliteit, economie en sinds kort ook defensie – al deze opgaven doen een beroep op dezelfde omgeving. Als Brabant ook in de toekomst wil blijven streven naar Brede Welvaart, dan liggen scherpe keuzes voor op het gebied van ruimte én economie.
Logistiek vraagt om een zorgvuldige plek binnen het krachtenveld van ruimtelijk-economische keuzes. Met ruim 13 miljoen vierkante meter aan logistiek vastgoed is Brabant de provincie met het grootste logistieke areaal van Nederland. Ondanks het economisch belang en de consumentenwaarde van grootschalige logistieke vestigingen hebben ze een flinke impact op de Brede Welvaart in de hele omgeving: op de leefomgeving, op de arbeidsmarkt (wie willen daar werken en waar gaan die werknemers wonen?), op publieke voorzieningen waarvan werknemers gebruikmaken, op de infrastructuur en bereikbaarheid: de lijst is lang.
Motie over regionale meerwaarde
Met het oog op die grote impact legde de provincie met gemeenten en regio’s de afspraak vast dat regionale meerwaarde moet worden meegewogen in beslissingen rond planvorming, gronduitgifte en ontwikkeling van grootschalige logistiek. Provinciale Staten wil weten hoe regionale meerwaarde kan worden geborgd, en diende onder andere een motie in over het in kaart brengen van de ‘draagkracht’ van Brabant voor grootschalige logistiek.
BrabantAdvies is gevraagd te adviseren hoe provincie en gemeenten hun beleid verder kunnen aanscherpen om ruimte te bieden aan een vitale logistieke sector, zonder de balans met de omgeving te verliezen.
Aanbevelingen:
Sterkere sturing op strategisch, tactisch en uitvoerend niveau is nodig.
1. Stuur strategischer op de economie van de toekomst en omgevingskwaliteit door:
- samen met de regio’s een Brabantse economische visie te formuleren die in lijn is met de ruimtelijke strategie van de provincie. De urgentie is groot dit proces nu te starten
- als provincie te investeren in bovenregionale afstemming
- als provincie regio-overstijgende keuzes te nemen en indien nodig mandaten ter discussie te stellen
- blijvende inzet op randvoorwaarden als omgevingskwaliteit, vestigingsklimaat en energiecongestie
2. Benut (bestaande) tactische instrumenten beter door:
- grondbeleid in te zetten voor sturing op de lange termijn, bijvoorbeeld via erfpacht
- de hoogste ruimtelijke eisen te durven stellen aan nieuwe gebiedsontwikkelingen
- steviger te sturen op multimodale ontsluiting en watergebonden locaties
- de 56 terreinen periodiek te evalueren en ook daar te sturen met regionale meerwaarde te helpen omgevingsplannen adaptiever te maken, zonder voorzienbaarheid uit het oog te verliezen
- herontwikkelkansen van bestaande terreinen in kaart te brengen en een herontwikkelfonds te overwegen
3. Ondersteun en versterk de uitvoering bij gemeenten door:
- een handreiking op te stellen, waarin regionale meerwaarde wordt bekeken vanuit een economische, ruimtelijke en maatschappelijke blik
- de operationalisering van regionale meerwaarde op regionaal niveau te beleggen
4. Creëer evenwichtigere beeldvorming over het belang van logistiek voor de Brabantse economie door:
- de feiten over logistiek in relatie tot economie en omgevingskwaliteit te duiden
- samen met de sector in te zetten op slim, duurzaam en ruimtelijk verantwoord vastgoed
Adviescommissie
Een adviescommissie onderzocht de adviesvraag met behulp van interviews met gemeenten, marktpartijen en experts, een stakeholderbijeenkomst, en een aanvullend onderzoek van Stec Groep over de impact van het regionale meerwaarde beleid op gemeenten. De PRL en SER Brabant hebben zich vervolgens over de uitkomsten gebogen om samen tot een gedragen advies te komen. In de adviescommissie zaten:
- Berend de Vries, Provinciale Raad voor de Leefomgeving
- Mariëlle Overboom, Provinciale Raad voor de Leefomgeving
- Renée Hoekman, Provinciale Raad voor de Leefomgeving
- Dees Melsen, SER Brabant
- Paul Teeuwen, SER Brabant
- Leendert van Bree, Provinciale Raad Gezondheid
- Ko Hamelink, Young Professionals Brabant
.In de media
- ROM Magazine: Logistiek met regionale meerwaarde, Brabant zoekt balans tussen economie, ruimte en draagvlak
- BT Online: Sturen op regionale meerwaarde: Brabantse logica of navelstaren?
- Brabants Dagblad: Artikel 16 augustus 2025
Impact
Op 1 juli 2025 heeft Gedeputeerde Staten een Statenmededeling (Statenmededeling Provinciale Staten) uitgebracht aan Provinciale Staten over ons advies Regionale meerwaarde van grootschalige logistiek.
Met deze Statenmededeling informeren GS de Staten over het advies en de manier waarop zij de aanbevelingen willen oppakken. Zij benadrukken dat onze aanbevelingen waardevol zijn voor het aanscherpen van het provinciale beleid rond regionale meerwaarde en werklocaties en dat de aanbevelingen richting geven aan het ruimtelijk-economisch handelingsperspectief dat momenteel wordt uitgewerkt. Daarmee vormt de Statenmededeling een concreet bewijs van de doorwerking van ons advies in de provinciale besluitvorming.
Inmiddels heeft Provinciale Staten ook twee moties aangenomen n.a.v. het advies: 1. Herstructurering bedrijventerreinen: motie is ingediend overwegende dat BrabantAdvies adviseert om als provincie een actievere rol te pakken bij herontwikkeling van bestaande bedrijventerreinen, dat is dan ook de oproep aan Gedeputeerde Staten en 2. Strategische watergebonden werklocaties waarin Gedeputeerde Staten wordt opgeroepen te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om ruimtelijk beleid en instrumentarium in te zetten om belangrijke locaties te behouden voor watergebonden bedrijvigheid.
Voor vragen of toelichting op het advies kunt u contact opnemen met Ruud Leeijen – strategisch adviseur en secretaris van de PRL – en Karin van Steensel – strategisch adviseur en secretaris van SER Brabant.